Reuma

ReumaWat betekent reuma?

Reuma is een verzamelnaam, hier vallen verschillende soorten aandoeningen onder. De meest voorkomende zijn: osteo-artritis (artrose), artritis psoriatica en reumatoïde artritis. Ook een infectie of (pseudo)jicht kunnen een artritis veroorzaken. Hieronder vindt u meer informatie over reumatoide artritis.

Wat is reumatoïde artitis?

Reumatoïde artritis is een automimmuun ziekte en tast de cellen aan die normaal gesproken de gewrichten bedekken en smeren (het synoviale weefsel). Dit is een systemische aandoening (een aandoening die in het hele lichaam kan voorkomen), wat betekent dat meerdere gewrichten kunnen worden aangetast. Het slijmvlies rond het gewricht (synovium) raakt ontstoken, zwelt op en beschadigt het kraakbeen en het bot. Het gezwollen weefsel kan ook de omliggende gewrichtsbanden oprekken waardoor vervormingen en instabiliteit kunnen optreden. De ontsteking kan zich ook verspreiden naar de pezen, de structuren die de spieren met de botten verbinden. Als gevolg hiervan kunnen de pezen scheuren of rekken.

Tekenen en symptomen van reumatoïde artritis van de hand en pols 

Reumatoïde artritis van de hand komt het meest voor in de pols en de knokkels van de vingers (de MCP-gewrichten en de PIP gewrichten). Stijfheid, zwelling en pijn zijn symptomen die bij alle vormen van artritis van de hand voorkomen. Bij reumatoïde artritis kunnen sommige gewrichten meer gezwollen zijn dan andere. Vaak is er sprake van een worstvormige (fusiform) zwelling van de vinger.

Andere symptomen van reumatoïde artritis van de hand en pols zijn onder meer:

  • een zachte bult op de rug van de hand die beweegt met de pezen die de vingers strekken;
  • een krakend geluid (crepitatie) tijdens beweging;
  • een verandering van de positie van de vingers als gevolg van het wegdraaien uit de richting van de duim (ulnar drift);
  • zwelling en ontsteking van slijmvlies in peeskokers die pezen die de vingers buigen, waardoor de vinger knakt of op slot raakt als deze gebogen wordt. Of een verdoofd en tintelend gevoel in de vingers door zwelling in de carpale tunnel (carpaal tunnel syndroom);
  • een peesscheur waardoor bepaalde vingers of de duim niet meer gebogen of gestrekt kunnen worden;
  • instabiele pols-, vinger- en duimgewrichten;
  • misvormingen waarbij een buigstand optreedt in het middelste gewricht van de vinger en overstrekking in het eindgewricht (Boutonnière ofwel knoopsgatmisvorming);
  • overstrekking van het middelste gewricht van de vinger met een gebogen vingertop (zwanenhals misvorming);
  • buigstand met strekverlies van het eindgewricht (malletstand) door rek of beschadiging van de strekpees;
  • het plotseling niet meer kunnen buigen of strekken van vingers door het spontaan knappen van een aangetaste pees;

Hoe wordt artritis vastgesteld?

Uw arts onderzoekt u en stelt vast of u vergelijkbare symptomen hebt in andere gewrichten. Het klinische beeld van de handen en vingers helpt bij de diagnose van het type artritis. Op röntgenfoto’s zijn kenmerken van reumatoïde artritis soms ook zichtbaar, zoals vernauwing van de gewrichtsruimte, zwelling en verminderde botdichtheid bij de gewrichten en boterosie. Als uw arts vermoedt dat u reumatoïde artritis heeft, kan hij een bloedonderzoek of andere onderzoeken aanvragen om de diagnose te bevestigen.

Behandeling

De behandeling vindt vrijwel altijd plaats door de reumatoloog. De behandeling is gericht op pijnverlichting en functieherstel. Ontstekingsremmende geneesmiddelen, steroïden en/of cortisoneninjecties kunnen de ontsteking verminderen, de pijn verlichten en de verergering van de ziekte afremmen.

Uw arts of reumatoloog kan u ook doorverwijzen naar de revalidatiearts en handtherapeut van Het Hand- en Polscentrum voor informatie over oefeningen, spalken en warmte- of koudetherapie zoals een paraffinebad (warme was). Daarnaast kunnen zij u uitleggen hoe u uw handen kunt gebruiken op een manier die pijn en druk verlicht en uw gewrichten ontziet. Er bestaan hulpmiddelen die de dagelijkse activiteiten vergemakkelijken.

Vaak tast reumatoïde artritis behalve de gewrichten ook de pezen aan. De pezen die ontstoken raken kunnen haperen (klikken) of scheuren. Als dit gebeurt, kunt u mogelijk uw vingers niet meer buigen of strekken en moeite hebben om voorwerpen vast te houden. In bepaalde gevallen kan een specifieke preventieve operatie worden aangeraden, zoals het verwijderen van pijnlijke gewrichtsknobbels, of het verminderen van de druk op pezen door het ontstoken weefsel en het gedegenereerde ruwe bot waarlangs de pezen lopen, te verwijderen of af te vlakken. Als een pees is gescheurd, kan onze handchirurg dit repareren door de pees te hechten, mogelijk met een peestransplantatie of door verplaatsing (transpositie) van pezen.

Operaties die worden uitgevoerd op door artritis aangetaste gewrichten zijn onder andere het verwijderen van de ontstoken gewrichtsbekleding (synovectomie), het vervangen van het gewricht (artroplastiek), het vastzetten van het gewricht (artrodese) en in sommige gevallen, het verwijderen van beschadigd bot.

De handchirurg van het Hand- en Polscentrum kan u advies geven over welke behandeling het meest geschikt is voor u.

Reumatoïde artritis is helaas niet te genezen, voor een optimale zorg werken de reumatoloog, de handchirurg, de revalidatie arts, handtherapeut en de patiënt als een team samen. Het is bijzonder belangrijk dat een eventuele operatie op het juiste moment plaatsvindt, zodat de balans van de hand wordt hersteld en de gewrichten zo lang mogelijk behouden blijven voordat de ontwikkeling van ernstigere misvormingen optreedt.